چهارشنبه|29 شهريور 1396|28 ذی الحجه 1438|20 September 2017
زمان انتشار: 1396/02/13 - 12:51 |

حج ايرانيان در عهد قاجار؛ با نگرشي بر سفرنامه ها

كتاب «حج ايرانيان در عهد قاجار؛ با نگرشي بر سفرنامه ها» اثر مريم كريمي را نشر چكامه باران چاپ و روانه بازار نشر كرده است.
به گزارش پايگاه اطلاع رساني حج، ميراث مكتوب نوشت: در اين كتاب با نگرش بر سفرنامه هاي دوره ي 150 ساله حكومت قاجار، كه از نظر محتوايي و انشايي با دوره هاي قبل متفاوت است، اطلاعات مربوط به اين عصر در خصوص حج ايرانيان ارزيابي مي شود.

اكثر سفرنامه هايي كه درباره مقوله حج نوشته شده است به دورۀ 150 ساله حكومت قاجارها برمي گردد. كه از نظر محتوايي و انشايي با دوره هاي قبل متفاوت است. در طول تاريخ مسلمانان هر ساله بزرگترين گردهمايي ساليانه خود را در زمان مشخصي از سال در مكه بركزار مي كردند.

در اين جا چگونگي بازتاب حج در سفرنامه هاي دوره قاجار به عنوان مسئله اصلي بيان شد و آنچه به اجمال قابل ذكر است مسائلي است كه اجراي اين مناسك و زيارت اماكن متبركه به شدت تحت تأثير عواملي مانند: اختلاف ريشه دار اعتقادي بين مذاهب تشيع و تسنن، تسلط دولت عثماني بر اين منطقه جغرافيايي، روابط بين دولت هاي ايران و عثماني و نحوه برخورد غير شيعيان با كاروانهاي حجاج و مشكلات طبيعي و جغرافيايي از قبيل بعد مسافت، گرماي شديد، بي آبي و خشكسالي و بيماريهاي مسري، كه تماما در انتخاب كاروان و انتخاب مسير حركت از چهار راه جبل، شام، راه دريايي جنوب و استامبول بوده است.

در اين ميان بعضي از اهل قلم سعي كردند تمام مسائل و مشكلاتي كه در طول سفر با آن مواجه شده اند را ثبت و در قالب سفرنامه با اهدافي متفاوت مكتوب نمايند. با مطالعه و بررسي سفرنامه هاي حچ در دوران قاجار علاوه بر ارزيابي اطلاعات مربوط به عصر قاجار در اين خصوص فرصتي مغتنم بود كه محقق ديد امروزي خود را هنگام برخورد با مسائل تاريخي تعديل نمايد و از زاويه ديد انساني در عصر حاضر به قضاوت مسائل تاريخي بنشيند.

فصل اول، طي يك مقدمه، چند اصطلاح مهم ( سفر، سفرنامه، حج) را معرفي مي كند و سپس بهره وران اين اثر را شناسايي كرده و منابع را مورد معرفي و نقد قرار مي دهد.

در فصل دوم، اهميت سفرنامه نويسي در دوران قاجار، تقسيم بندي سفرنامه هاي اين دوره از جهت موضوع به جهانگردي، مأموريتي و زيارتي، همچنين تاريخ سفرنامه نويسي و معرفي چند سفرنامه ي منظوم حج در اين عصر، بيان مي شود.

در فصل سوم راههاي حج ( راه جبل، راه اسلامبول، راه دريايي جنوب، راه شام)، مشكلات حاجيان در سفر نظير عوامل طبيعي، رفتارهاي نامناسب، اخاذي از مسافران، مشكلات بهداشتي و بيماري، و اختلافات مذهبي ( تفاوت شيعه و سني در نمازها، اختلاف در تعيين روز اول ماه ذيحجه، تبعيض و بدرفتاري با ايرانيان) بررسي مي شود.

در فصل چهارم، پيرامون كارگزاران امر حج (اميرالحاج، حمله دار، مطوف، قنسول، خواجگان و نخاوله) توضيحاتي داده مي شود و آن گاه مطالب مربوط به روابط سياسي با عثماني در حج و تعداد حجاج ايراني، ماليات و تذكره ارائه مي گردد.

فصل پنجم به توصيف مدينه، راه هاي آن ( راه سلطاني، راه فرعي، راه غاير، راه شرقي)، انجام مناسك و زيارت، بازديد مساجد ( شجرة، قبا، مسجدالنبي)، وروديه بقعه ائمه در بقيع، ساير اماكن مذهبي اين شهر(كوه احد، مزار ائمه اطهار در عتبات، زيارت امامزادگان)، توصيف ديدني هاي بلاد از منظر حجاج مانند بازديد از اماكن عمومي و زيارت قبور مشايخ مي پردازد.

در فصل ششم و پاياني اين كتاب،تصاوير، نتيجه گيري و ذكر بعضي نكات و پيشنهادها به چشم مي خورد.

كتاب «حج ايرانيان در عهد قاجار؛ با نگرشي بر سفرنامه ها» اثر مريم كريمي را نشر«چكامه باران» در 150 صفحه چاپ و روانه بازار نشر كرده است.




برچسب ها:تاريخ حج - تازه هاي نشر


نظرات
    فــــرم ورود اطلاعات:
    لطفا چند لحظه صبر کنيد...
    نام شما:
    پست الکترونيک:
    با استفاده از آدرس پست الکترونيک با ما در ارتباط باشيد
    نظرات:

    کد:

    لطفا چند لحظه صبر کنيد...
    نام شما:
    نام گیرنده:
    پست الکترونيک گیرنده:

    موضوع: