اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن
اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن

اشکالات بر پیاده روی اربعین و پاسخ آن

برخی بر پیاده روی اربعین اشکالاتی از جمله اضرار به خود، اختلاط زن و مرد و هزینه های زیاد را وارد کرده اند که در این نوشتار به پاسخ این اشکالات خواهیم پرداخت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج، برخی افراد خواسته یا ناخواسته اشکالات و شبهاتی را درباره این سنت مقدس مطرح کرده اند و گاهی این سخنان باطل و امواج تبلیغاتی بر برخی مردم اثر می‌گذارد، در اینجا به برخی این شبهات با دلیل روشن پاسخ می‌گوییم.

اشکال اول: اضرار به خود

می‌گویند فرضا پیاده روی مستحب و ماجور باشد در صورتی که ضرر و زیان نداشته باشد و هنگامی که سبب ضرر و زیان شود، نه تنها واجب نیست بلکه حرام است، مثلا زیارت امام حسین علیه السلام امروز چه بسا سبب ورم پاها و بیماری‌های درازمدت می‌شود و اضرار به خود و بیمار کردن خود جایز نیست.

پاسخ: ضرر به خود دو گونه است ۱. ضرری که موجب مرگ و قطع عضو و امثال آن شود ۲.ضرری که تا این حد نیست اگرچه اندکی سختی و رنج داشته باشد، پیاده روی زیارت حضرت بر فرض که با ضرر اندکی همراه باشد منافع فراوان به همراه دارد و عامل نشاط و تحرک و طراوت انسان می شود به‌ویژه که امروزه به علت عادت به استفاده از وسایل حمل و نقل انسان بیشتر نیاز به این گونه فعالیت‌ها دارد.

در استفتاء از آیات عظام خویی و تبریزی همین موضوع پرسیده شده که «امروز امور مستحبی اگر مستلزم ضرر باشد آیا جایز است مثلاً پیاده رفتن برای زیارت امام حسین علیه السلام سبب تورم پاها یا بیماری طولانی مثلا یک ماهه شود آیا در این حالت جایز است؟» پاسخ آیت الله خویی: مادام که ضرر در حدی نیست که احتمال هلاکت جان باشد اشکال ندارد، پاسخ آیت الله شیخ جواد تبریزی: تا وقتی ضرر این کار در حد هلاکت یا جنایت بر نفس نباشد اشکال ندارد.

اشکال دوم: آزردن خود

برخی گفته اند پیاده‌روی نوعی خودآزاری و به رنج افکندن خود است بنابراین عقلا قبیح است و از آنجا که حکم عقل و شرع یکی است، پیاده‌روی مشروع شمرده نمی شود.

پاسخ: حکم عقل در مواردی است که منجر به ایذای نفس باشد و عقلایی در کار نباشد، مثلا وارد آوردن جراحتی در بدن بدون دلیل ولی اگر هدف عقلایی مهمی در کار باشد عقل حکم به کار به طور مطلق ندارد عقل نیز رنج ها و مشتقات را برای دستیابی به اهداف خود تحمل می کند، پیاده روی زیارت حسینی گرچه با قدری سختی و رنج همراه است ولی خیر دنیا و آخرت در آن نهفته است و رنج اندک در برابر پاداشی بزرگ است.

اشکال سوم: اختلاط زن و مرد

برخی با تکیه بر مسئله اختلاط زن و مرد گفتند چون زیارت امام حسین علیه السلام و مخصوص پیاده روی توأم با اختلاط زن و مرد است کاری حرام می باشد و حداقل ترک پیاده روی اولی و زیارت سواره افضل است.

پاسخ: اولاً اینگونه اختلاط حرام نیست و کسی از فقها فتوا به حرمت این‌گونه اختلاط نداده است، اختلاطی که از ازدحام ناشی می‌شود مثل اختلاط در حج، نماز جمعه، نماز عید و پیاده روی برای زیارت امام حسین علیه السلام و ازدحام داخل حرم شریف خود به خود حرام نیست، بلکه فقها به طور عام فتوا به کراهت داده اند.

نوعی از اختلاط هم به معنای معاشرت و ارتباط نزدیک زنان با مردان بیگانه است که معمولا در مدارس و ادارات دولتی و بیمارستان ها و امثال آن فراوان است و مداوم اتفاق می افتد، بنابراین اگر در زیارت پیاده گان اختلاطی باشد از نوع اول است که حرام نیست، ثانیا بر فرض که اختلاط از نوع دوم از برخی اشخاص کم اراده و ضعیف النفس پدید آید سبب ترک سنت دینی نمی شود و گرنه اکثر واجبات عبادت که در آن نوعی آمیختگی دو جنس وجود دارد مثل حج و نماز جمعه و نماز عیدین و نماز میت ایران باید تعطیل شود.

اشکال چهارم: هزینه‌های مالی زیاد پیاده روی و نیاز فقرا

روشن است که برای پشتیبانی از انبوه زائران پیاده، خدمات و امکانات بسیاری مثل آب و غذا و امکانات رفاهی در مسیر و لوازم پزشکی برای درمان لازم دارند، لذا عاشقان اهل بیت علیهم السلام در مسیر از زائران استقبال می‌کنند و به نصب چادر و خدمت رسانی به آنان می‌پردازند؛ آمارها حاکی است که در سال ۱۴۳۴ قمری شش هزارموکب برای پذیرایی از زائران برپا شد اگر مبلغ هزینه هر موکب را حدود ۸ میلیون دینار در طول زیارت اربعین در نظر بگیریم مبلغی در حدود ۴۸ میلیارد دینار هزینه شده است این اموال فراوان در حالی هزینه می‌شود که برخی مردم به نان شب محتاجند و برخی نیاز به دارو و دکتر دارند حال اگر زائران پیاده حرکت نکند خودشان امکانات امکان تامین لوازم خویش را دارند و زیارت به صورت سوار مانع از اسراف و تبذیر نیز هست.

پاسخ: پرداخت هزینه ها دو نوع است گاه واجب است و گاهی مستحب، انفاق واجب مثل پرداخت هزینه افراد تحت تکفل او و زکات و خمس و کفارات و آنچه به دلیل نظری در مورد خواص داده می‌شود، اما انفاق مستحبی مثل صدقه و تبرعات و اوقاف و آنچه فی سبیل الله هزینه می گردد.

در مورد انفاق های واجب که برای تامین نیاز به فقرا و ایتام سادات و غیر آنان واجب است موسسات دینی دولتی و مردمی باید به گردآوری و هزینه کردن زکات و خمس و کفارات مالی در جای آن اقدام کنند و حق ندارند آن را در غیر از موارد تعیین شده حتی در شعائر حسینی هزینه کنند، امّا نذورات و انفاق های مستحب با انواع گونه‌های مختلف آن تابع نیت نذر کنندگان و هزینه کنندگان است و هر نیتی که نذر کرده اند باید طبق آن هزینه شود و انفاق های داوطلبانه هم به اختیار خود اشخاص است که صرف چه کاری کنند.

اموالی که در مسیر اربعین و زیارت امام حسین علیه السلام هزینه می‌شود مانند نذورات برای شعائر حسینی و اتفاقات داوطلبانه و صدقات و تبرعات و اوقاف خاص این مراسم است و کسی حق ندارد نذورات این راه را صرف کار دیگری کند یا مردم را به هزینه کردن اموال خود در کاری دیگر مجبور نماید.




مطالب مرتبط

نظرات کاربران