یادداشت/

چرا هیچ عملی نمی‌تواند جایگزین حج شود؟

جایگزین کردن صدقه ودست‌گیری از افراد نیازمند به جای رفتن به حج، همچون این است که نماز را ترک کنیم و بگوییم به جای آن دو ماه در سال روزه می‌گیریم!

پايگاه اطلاع رساني حج: يكي از واجبات و فروع دين اسلام فريضه حج است كه بر هر انسان مسلماني كه به استطاعت مالي و بدني رسيده باشد واجب مي‌شود كه حداقل يك مرتبه در عمر خود اين عمل عبادي بزرگ را انجام بدهد. در حقيقت برنامه جامع عبادي براي خودسازي بندگان خدا است تا چند روزي را با به جان خريدن سختي هاي اين سفر خود را آيينه تمام نما از صفات خدا كرده و زندگي خود را مملو از نورانيت و صفا نمايند؛ اين يك ادعا نيست اين را كساني مي گويند كه براي يك بار اين سفر الهي را در زندگي خود تجربه كرده‌اند. انسان در اين سفر الهي با لبيك گفتن به نداي ادعوني خداي خود از دنياي مادي فارغ شده وهمگام با ساير مسلمانان از نقاط مختلف جهان، دل در خم صدق و صفا و صميميتي معنوي و روحاني مي‌دهد؛ به راستي چرا اين قدر حج در دين ما از جمله در آيات و روايات مورد تأكيد و اهميت قرار گرفته است؟ وجوب حج در قرآن و روايات خداوند متعال در آيه 97 سوره آل عمران مي‌فرمايد:«ولله علي الناس حج البيت من استطاع اليه سبيلا»، هركس استطاعت دارد، واجب است كه حج خانه خدا را به جا آورد. بنابراين به نص همين آيه شريفه و ده ها روايتي كه در اين باب وجود دارد فقهاي ما در طول تاريخ بر وجوب اين عمل براي افراد مستطيع تأكيد كرده‌اند. در ماه ها و سال‌هاي گذشته افرادي به غرايض گوناگون به عمد يا غير عمد سعي در خدشه‌دار كردن عبادتي كرده‌اند كه اميرالمومنين علي عليه السلام مي‌فرمود: خداوند حج بيت الله الحرام را بر شما واجب كرده است؛ همان خانه‌اي كه آن را قبله مردم قرار داده است و مردم همچون تشنه‌كاماني كه به آبگاه مي‌روند به سوي آن رو مي‌كنند و همانند كبوتران به آن پناه مي‌برند، خداوند آن را مظهر تواضع مردم در برابر عظمتش و تسليم آنان در برابر عزتش قرارداده است. از امام صادق(ع) نيز درباره اهميت حج در جامعه اسلامي روايات فراواني رسيده است، از جمله اين كه فرمودند: « لايزال الدين قائما ما قامت الكعبه»؛ تا زماني كه كعبه استوار و پابرجا باشد، دين پا برجا و افراشته است. ايشان در جاي ديگري فرموده اند: «اگر مردم حج خانه خدا را رها كنند عذاب بر آنها نازل مي‌شود و به آنها مهلتي داده نمي‌شود». يا اين كه « اگر مردم حج خانه خدا را رها كنند بر امام (حاكم اسلامي ) لازم است كه آنها را مجبور كند حج به جا آورند». صادق آل محمد در بياني نوراني ديگر مي فرمايند: «تاجران هيچ گونه عذري در تاخير انداختن حج ندارند. اگر بازرگان‌اي با امروز و فردا كردن نسبت به حج، حج به جا نياورد و بميرد، يكي از قوانين شريعت اسلام را ترك كرده است». نمي‌توان هزينه سفر حج را در جاي ديگري خرج كرد از اين رو نمي‌توان گفت فردي كه به استطاعت رسيده پول خود را خرج راه ديگري كرده مثل اين كه در راه خدا انفاق كند، صدقه بدهد، براي افراد بي بضاعت جهيزيه و امثال آن تهيه كند؛ اين ها همه مغالطه هايي از سوي افرادي است كه خودشان در راه هاي ياد شده هيچگاه هزينه اي نكرده‌اند. حرف اين افراد مثل اين است كه فردي بگويد، من در روز نماز نمي‌خوانم ولي به جاي آن دو ماه در سال روزه مي گيرم، اين حرف بسي خنده دار و مضحك است، چراكه هر واجبي سرجاي خود بايد انجام گيرد. اهميت و وجوب فريضه حج به قدري است كه حتي اگر فردي با وجود استطاعت مالي حج را به جاي نياورد و از دنيا رفت، بر ورثه او واجب است كه از مال او مقداري كه براي اداي حج لازم است كنار بگذارند و خودشان يا فرد ديگري را به نيابت از ميت براي انجام مناسك حج اجير نمايند. ذكر اين نكته نيز خالي از لطف نيست كه براي دشمنان ما و كساني كه نمي‌خواهند مكه و مدينه‌اي باشد، ترك اين واجب الهي از سوي مردم مؤمن و پيرو اهل بيت(ع) در ايران يك آرزوي بزرگ است، چون آن‌ها آن قدر منابع مالي زيادي دارند كه هزينه حج در برابر آنها چيزي به حساب نمي‌آيد. حج نمايشي عظيم از وحدت جامعه اسلامي است حج نمايشي عظيم از وحدت جامعه اسلامي است، هر مسلماني موظف است با رها شدن از همه قيد و بندها و پيوندهاي زندگي و پرهيز از همه روزمرگي‌ها در اين نمايش عظيم شركت كند.قرآن اين معجزه جاودان الهي، چشمه جوشاني است كه هرگز خشك نمي‌گردد، درياي بيكراني كه به عمقش نمي‌توان رسيد؛ يكي از گنجينه هاي نهفته در كلام الهي، مراسم باشكوه حج است كه هرچه بررسي و تحقيق در اطراف آن بيشتر گردد. معارف و رموز و اسرار آن آشكارتر مي گردد.مناسك بزرگ “حج” داراى ابعاد مختلفى است كه يكى از ابعاد آن، بعد سياسى و ارتباط مسلمانان از نقاط دور دست جهان با يكديگر و آشنايى با يكديگر و در نتيجه برقرارى وحدت و همدلى ميان آنان است و در حقيقت مراسم حج و خانه خدا و قبله مشترك تمام مسلمانان پيوند دهنده مسلمانان به يكديگر و بهترين وسيله وحدت بين آنان است. روح عبادت، توجه به خدا، روح سياست، توجه به خلق خدا، يك رنگى و يكسان بودن پوشش، حركت منظم و دسته جمعى و انجام اعمال و عبادات به سوى يك نقطه (قبله و خانه خدا) و… آن چنان به هم آميخته اند كه گويا مسلمانان اعضاى يك پيكرند و در اين ميان دل هاى مسلمانان بيشتر از هر زمانى به يكديگر نزديكتر بوده و حج عامل بسيار مؤثرى براى وحدت دل هاى مسلمانان از نژادها و طبقات مختلف است. حج تعصب هاى ملى، قومى و نژادپرستى را شكسته و محدوديت مرزهاى جغرافيايى را طى كرده و هر ساله مسلمانان در كنار هم در يك محل و با اعمالى مشترك گرد هم مى آيند و با شعارها و انجام مراسم عبادى و سياسى به ريسمان الهى چنگ مى زنند و از اجتماع عظيم حج بهره هاى فراوانى را مى برند. چنانكه خداوند متعال مى فرمايد: «وَ أَذِّن فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالاً وَ عَلَى كُلِّ ضَامِر يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجّ عَمِيق لِّيَشْهَدُواْ مَنَـفِعَ لَهُم…;(حج، ۲۷و۲۸) و مردم را دعوت عمومى به حج كن تا پياده و سواره بر مركب هاى لاغر از هر راه دوربه سوى خانه خدا بيايند، تا شاهد منافع گوناگون خويش باشند.




مطالب مرتبط

نظرات کاربران