به بهانه سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عراق؛

سفری نویدبخش برای تحول در روابط فرهنگی ایران و عراق

برنامه های فشرده سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و هیات بلندپایه همراه وی در سفر پنج روزه به عراق، می تواند نوید بخش تحولی جدید در روابط فرهنگی دو کشور باشد.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني حج، در ديدارها و نشست هاي پياپي كه تقريبا بدون وقفه در اين چند روز در شهرهاي بغداد، نجف و كربلا انجام شد، دست كم چهار اصل مشترك از طرف مقامات ايراني و شخصيت ها و مقامات عراقي بطور ثابت اما با ادبيات متفاوت مورد تاكيد قرار گرفت: نخست؛ وجود اشتراكات عميق فرهنگي و تاريخي ميان دو كشور. دوم؛ قدرداني از اقدامات انجام شده در سالهاي اخير، سوم؛ ضرورت افزايش هر چه بيشتر موضوعات و مصداق هاي همكاري و تبادل فرهنگي ميان دو ملت، و چهارم در ادامه خواهد آمد. در اين ديدارها زيارت اربعين بعنوان يك پديده فرهنگي بي نظير يكي از نمونه هاي موفق همكاري فرهنگي ميان دو كشور (هم در سطح دولت ها و در سطح مردمي) و قابل الگوبرداري در ساير زمينه ها بطور جد مطرح بوده است. اما آيا تاكيد بر ضرورت افزايش روابط فرهنگي ميان دو كشور از سوي طرف عراقي صرفا يك تعارف ديپلماتيك است يا اگر از سوي طرف ايراني مطرح شود به معناي نفي يا نارضايتي از كم و كيف دستاوردهاست؟ اين تاكيد دقيقا به چه معناست؟ برداشت خبرنگار ايرنا از مذاكرات و گفتگوهاي انجام شده در طول اين سفر آن است كه تاكيد بر ضرورت افزايش روابط فرهنگي ميان دو كشور به معناي پافشاري بر امكان و ضرورت تنوع و گستردگي بخشيدن به زمينه هاي توسعه و تقويت همكاري بويژه در شرايط بهبود امنيتي در دوران پساداعش است. تاكيد بر ضرورت افزايش روابط فرهنگي ميان دو كشور به معناي آماده بودن شرايط عراق در دوران پساداعش، بيش از هر زمان ديگري است و اين كه اين فرصت دايمي نخواهد بود و نياز به سرعت عمل، بسيج امكانات و توجهات در دستگاههاي ذيربط در داخل دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و حمايت و تقويت بيش از پيش نمايندگيهاي ايراني فعال در حوزه فرهنگ (به معناي عام) در عراق براي برداشتن گام هاي بيشتر و بزرگ تر است. تاكيد بر ضرورت افزايش روابط فرهنگي ميان دو كشور، به معناي يادآوري اين نكته بديهي است كه عراق كشوري است به بزرگي تاريخش، دريايي از ظرفيت و كار در آن نهفته است و براي رسيدن به آن، راهي بهتر و آسانتر از فرهنگ و سوار شدن بر قالي پرنده آن و 'طي الارض' كردن نيست، راهي كه در سراسر پياده روها و خيابان آن مثل شارع المتنبي بغداد همه جا صداي پاي كتاب و نقاشي و شعر و موسيقي مي آيد. جايي كه 'دستفروش كتاب' بي وقفه مي خواند : 'بخوان، و آگاه و فرهيخته شو'. جايي كه قهوه خانه تاريخي 'الشابندر' نام 'كافه شهيدان' را بر پيشاني خود مي زند. آگاهي همان نكته چهارم مورد اشاره در مقدمه گزارش است كه همگي در اين ديدارها و نشست ها بر آن تاكيد داشتند، ارتقاي آگاهي دو ملت بويژه آگاهي از يكديگر مرهون كار فرهنگي و تبادلات فرهنگي است. آگاهي و آگاهي از يكديگر، دشمن كينه جويي، خشونت، افراطي گري، تكفير و نژادپرستي است و مسير را براي پيوندهاي بيشتر سياسي و اقتصادي هموار مي كند. در سرزمين هاي ايران و عراق كه مهد تمدن هاي بزرگ بشري اند، ترديدي نيست كه اين فرهنگ است كه زيربناست و چه دليلي از اين بهتر براي تاكيد بر ضرورت تقويتي و گسترش مناسبات فرهنگي ميان دو كشور. **ساير مباحث در ديدارها و مذاكرات صالحي عصر روز دوشنبه در سفري چهار روزه وارد بغداد شد كه 'جابر الجابري' قائم مقام وزارت فرهنگ، گردشگري و آثار تاريخي عراق به استقبال او در فرودگاه بين المللي بغداد آمد. وي همان شب در نشستي صميمانه با نخبگان و متفكران عراقي در سفارت جمهوري اسلامي ايران در بغداد و با حضور 'ايرج مسجدي' سفير جمهوري اسلامي ايران در عراق و حجت الاسلام و المسلمين 'غلامرضا اباذري' رايزن فرهنگي ايران در بغداد برگذار شد. در ادامه اين نشست 'فرياد راوندوزي' وزير فرهنگ، گردشگري و آثار تاريخي عراق نيز به جمع حاضران پيوست. در اين نشست صالحي گفت: ما در ايران به عراق به عنوان كشوري با تاريخ عميق مينگريم. چندتن از نخبگان فرهنگي عراق نيز در اين نشست با بيان نقطه نظرات خود و قدرداني از اقدامات انجام شده، خواستار گسترش زمينه هاي همكاري شدند. در ابتداي روز دوم سفر وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در عراق به وزارتخانه فرهنگ عراق رفت و از نمايشگاه دائمي هنرهاي تجسمي در محل وزارت فرهنگ عراق بازديد كرد و با آثار قديم و جديد هنرمندان عراقي از نزديك آشنا شد. در ادامه هيات هاي ايراني و عراقي با سرپرستي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي ايران و وزير فرهنگ، گردشگري و آثار تاريخي عراق جزئيات همكاري هاي گسترده فرهنگي را بررسي كردند. هيات هاي ايراني و عراقي در اين مذاكرات چند ساعته، پرونده هاي مختلف در حوزه كاري خود را مطرح و ضمن بررسي آخرين وضعيت، راهكارهاي تسهيل امور و رفع مشكلات را مطرح و بر سر تشكيل يك كميته پيگيري آن توافق كردند. صالحي و راوندوزي پس از اين مذاكرات در يك كنفرانس خبري روابط دو كشور را علاوه بر بعد سياسي در بعد فرهنگي نيز راهبردي دانستند و از اشتراكات عميق تاريخي و فرهنگي ميان دو كشور حتي در بخش گردشگري گفتند و از زيارت عظيم 'اربعين' به عنوان مثال نام بردند. وزير ارشاد در ادامه سفر روز سه شنبه به ديدار نوري المالكي معاون رئيس جمهور عراق رفت. نوري المالكي پس از اين ديدار گفت: فرهنگ مشترك بين ايران و عراق به علت وجود رژيم هاي شاه در ايران و حزب بعث در عراق سركوب شده بود اما امروز ما شاهد فضاي جديدي ازگسترش روابط سياسي، اقتصادي و مردمي هستيم. صالحي در ادامه روز دوم سفر خود به عراق با 'سيد عمار الحكيم' رهبر جريان حكمت ملي عراق ديدار داشت . در اين ديدار سيد عمار الحكيم گفت: عراق پس از داعش عراقي همراه و دوست با ايران است و مردم عراق نيز اين مساله را ميدانند و از اين موضوع خرسندند. تجربه جمهوري اسلامي ايران تجربه خوبي است و ميتوان از اين تجارب استفاده كرد. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز گفت: براي انجام همكاري هاي گوناگون آمادگي داريم و تجارب خود را در اختيار برادران خود ميگذاريم و ضرورت انجام همكاري در حوزه كودك و نوجوان را امري مهم ميدانيم. وزير فرهنگ و ارشاد جمهوري اسلامي همچنين به ديدار 'شيخ همام حمودي' نائب رئيس اول پارلمان رفت. شيخ همام حمودي با اشاره به موفقيتهاي سينماي ايران و نيز برخورداري از زيرساختهاي لازم، خواستار سفر بازيگران مطرح ايراني به عراق شد و از علاقه مندي مردم عراق به هنرمندان ايراني و همكاريهاي مشترك فرهنگي و تبادل مختلف در مقوله هاي فرهنگي به ويژه هنري سخن گفت. صالحي گفت: تجربيات ايران ميتواند در اختيار دوستان عراقي قرار گيرد و جمهوري اسلامي با علاقه مندي، تجارب خود را به برادران عزيز عراقي منتقل ميكند. وي در صبحگاه روز سوم سفر خود به عراق با وزير خارجه اين كشور 'ابراهيم الجعفري' ديدار و گفت وگو كرد و در خصوص سفر و اعزام زائرين، از وزير خارجه عراقي دو موضوع اصلي را درخواست كرد: اول، تامين هزار ويزا براي اعضاي فعال سازمان حج و زيارت در بخش عتبات عاليات عراق و دوم، تغير نرخ ويزاي زائران ايراني جهت سفر به عراق از دلار به ريال ايران در سفارت و نمايندگي هاي عراقي داخل ايران. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي با حجت الاسلام و المسلمين 'سيد علاء الموسوي' رئيس ديوان وقف شيعي در عراق ديدار كرد و با اشاره به جايگاه وقف در جامعه اسلامي ايران اظهار داشت: در چند دهه اخير و پس از دوره اي كه شاهد وقفه هايي در زمينه وقف بوديم ترويج وقف در دستور كار قرار گرفت، و مردم ايران اكنون در حوزه هاي متنوعي آمادگي وقف دارند، تبادل تجربيات ميان ايران و عراق در اين زمينه را بسيار مفيد ميدانيم. صالحي در ديدار با 'علامه شيخ عبداللطيف الهميم' رئيس ديوان وقف سني عراق از طرح هاي صهيونيست با ايجاد فتنه مذهبي كه دنبال نابودي و از گردونه خارج كردن كشورهاي اسلامي هستند گفت و گو كردند. الهميم نيز با اشاره به بحران هاي سال هاي اخير در عراق و سوريه گفت:همه كشور هي عربي و اسلامي مورد هدف و تهديد هستند و بايد با وحدت كلمه و هوشياري براي نجات كشورهايمان تلاش كنيم و در اين زمينه از هر چيزي كه اهانتي به مذاهب ديگر باشد يا نفرت پراكني كند مقابله كرده ايم و موارد توهين آميز و يا مشوق تروريسم را از كتابهاي درسي مدارس علميه خود حذف كرده ايم. وزير ارشاد نيز در اين ديدار گفت: عراق براي ايران تنها يك كشور همسايه نيست بلكه يك كشور برادر است كه رابطه تاريخي عميقي قبل و بعد از اسلام با آن دارد و در واقع ايران و عراق دو شاخه از يك ريشه تاريخي و فرهنگي هستند. صالحي در جريان ديدار از ديوان وقف سني عراق همچنين از موزه اين ديوان كه حاوي اماكن و رويدادهاي تاريخ صدر اسلام در قالب ماكت ديدن كرد. صالحي در چهارمين روز سفر خود به عراق در نجف اشرف جداگانه با آيات عظام 'اسحاق فياض'، 'سيد محمد سعيد حكيم' و 'بشير نجفي' از مراجع تقليد عراق ديدار كرد . مراجع تقليد نيز رهنمودهايي در خصوص وحدت و همدلي هر چه بيشتر ميان بخشهاي مختلف جامعه اسلامي و شيعي به وي ارائه دادند. صالحي در اين ديدارها گزارش هايي از دستاوردهاي مختلف در ايران به ويژه فرهنگي در عمر چهار دهه پس از پيروزي انقلاب اسلامي ارائه داد. وزير فرهنگ و ارشاد جمهوري اسلامي ايران همچنين در سفر به كربلا با آيت الله 'سيد محمدتقي مدرسي' از مراجع تقليد شيعيان ديدار كرد. آيت الله مدرسي در اين ديدار گفت: سياست ها و اقدامات بن سلمان وليعهد عربستان در واقع اعلام ورشكستگي وهابيت است. وي همچنين با شيخ ' عبدالمهدي كربلايي ' امام جمعه كربلا و دبير كل آستان مقدس حسيني ديدار و در خصوص راههاي تقويت همكاري فرهنگي ميان ايران و آستان قدس حسيني گفتگو كردند و بر افزايش همكاري ها در حوزه هاي مختلف از جمله نمايشگاه هاي كتاب، نشست ها، ميزگردها و كنفرانسهاي ديني و فرهنگي و فعاليتهاي هنري در حوزه كودك در قالب برنامه هاي انفرادي يا مشترك در دو كشور تاكيد داشتند. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در چهارمين و پنجمين روز سفر به عراق از 'شارع (خيابان) المتنبي' به عنوان بازار فرهنگي بغداد، مجموعه فرهنگي 'القشله' در قلب پايتخت عراق و همچنين مركز فرهنگي 'البغدادي' و كتابفروشي هاي مردمي در حاشيه خيابانهاي منطقه بازديد و بر ضرورت افزايش تبادلات فرهنگي ايران و عراق تاكيد كرد. ديدار و گفتگو با مسوولان و دست اندركاران مركز فرهنگي ايران وابسته به رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در بغداد پايان بخش برنامه هاي اين سفر پنج روزه بود.




مطالب مرتبط

نظرات کاربران