|
مقدمهي واحد تحقيقات اسلامي
انقلابهاي بزرگ، از رويدادهاي بظاهر کوچک نشأت ميگيرد. رويدادهائي که قدرتهاي حاکم ميکوشند صداي آن را در نطفه خفه کنند و با آن بمقابله برخيزند. و تا آنجا که بتوانند آنها را مسائلي بيمقدار، کم اهميت و واهي جلوه دهند و بالأخره تا سر حد امکان رويداد را از مسير خود منحرف ساخته، با تهمت و افترا و شايعه پراکني، چهرهي واقعي آن را بشکلي واژگونه و بيرنگ و خاصيت درآورند.
ويژگي نهضتهاي خونين، و قيامهاي پياپي تشيع در ادوار مختلف تاريخ اسلام، چيزي نيست که به سادگي بتوان از آن چشم پوشيد. مردم جهان عموماً و مسلمانان بويژه شيعيان خصوصاً، بايد نخستين حرکت انقلابي و حماسهآفرين اين نهضت پرشور تاريخساز را با نگاهي ژرف بنگرند. و جوهرهي آن را که الهامبخش حرکتهاي متوالي بعد از آن، طي تاريخ چهارده قرن اسلامي است دريابند. خطوط اصلي انقلابياش را باز شناسند تا بر روند حرکت آفريني و تاريخسازي آن، در تداوم مسؤليتي که در اين زمان تاريخ بدوش آنها نهاده است، بتوانند گام بردارند.
مخصوصاً در اين برههي انقلابي در سطح جهان، و بويژه براي کشور بپا خاسته و ملت شهيدپرور و بتشکن ما، که ميخواهد هر گونه تجاوزي را رد کند، و درسهاي خود را در عمل پياده سازد، توجه به سر حلقهها، نقش فعّالي در حرکت ما بجاي خواهد گذاشت.
بي شک مهمترين، کوبندهترين، برندهترين و آموزندهترين رويدادهاي تاريخ
[ صفحه 8]
تشيّع و نخستين مبارزهي مقدس آن «موضوع حماسه آفرين فدک» است
در طول سالها عدهّاي کوشيدهاند فدک را به صورت يک مسألهي مالي جلوه دهند، و آن را در مجراي اختلف ملکي فيمابين فاطمه بنت محمد (ص) و خليفهي اول «ابوبکر» بيندازند. و محاکمهي آن را هر چند متکي به دلائل منطقي و خصمشکن باشد، رويدادي ساده، و يا نقطهي ضعفي بر دامن حکومت وي تلقي کنند.
در اين مورد تحليلهاي فراواني صورت گرفته و هر کس بگونهاي در خور بينش، استعداد، و قدرت بيان در اين زمينه قلمفرسائيها کردهاند.
پارهاي از اين تحليلها قابل تحسين و تقدير است و در خط انقلابي کوشيدهاند حرکت دخت گرامي پيامبر را در مسير اهداف عاليهي نهضت قرار داده از آن بهرهبرداري صحيح بعمل آورند، ولي با کمال تأسف برخي نسبت به نهضت مقدس و مقام معنوي صديقه، خيانت روا داشته يا سوءنيت خود را نشان دادهاند.
براي کسي که نتواند معنويت و الهي بودن مسألهي خلافت را درک کند، غضب خلافت امري ساده و کم اهميت است. چنين خلافتي با حکمراني بر خيابانها و در و ديوارها و بام و برزنها تفاوتي ندارد، و نخواهد توانست باوج ديدگاه فاطمه (ع) راه يابد و بداند براي چيست که او همچون شيران شرزه ميغرد و به خود ميپيچد و فرياد اعتراض برميدارد.
از اين رو ميتوان گفت تاکنون تحليلي که شايستهي اين رويداد مهم باشد کمتر صورت گرفته و تحليلگرائي که بدين مهم پرداختهاند اگر هم کار محققانهاي انجام دادهاند، خود مرد اين ميدان نبودهاند.
از اينجا است که ضرورت تحمل اين مسؤليت را خداي بزرگ بدوش اهلش علامهي مجاهد، آية الله شهيد سيد محمد باقر صدر، نهاد و اين جامه را بر قامت رساي رادمردي بريد که خود از شهيدان راستين همين نهضت مقدس گرديد، فرزند خلف رسول، و نور ديدگان فاطمه بتول.
آري با فاصلهي يکهزار و چهار صد سال از تاريخ غصب فدک، نوادهي زهرا
[ صفحه 9]
برميخيزد تا از مادرش زهراي صديقه دفاع کند، اهداف سياسي، اجتماعي و الهي آن را تشريح نمايد. پردهي زرق و ريا را بر درد و توطئههاي حزب مخالف را برملأ سازد، و مستمسکات خلافت از قبيل: «شورا، اکثريت، قرابت و غيره» را از دست آنها بگيرد و قيام زهرا (ع) را آن چنان که از شخصيتي چون او ميسزد مرحله به مرحله تشريح کند و سرانجام مراحل تند آن را با خطوط روش ترسيم نمايد، که تفصيل اين مطالب را در خلال «فدک در تاريخ» در اين کتاب ملاحظه خواهيد فرمود که با عباراتي ظريف و خامهاي اديبانه، در معرض افکار خوانندگان قرار ميگيرد.
سپاس خداي را که توفيق ترجمهي اين اثر نفيس را نصيب آقاي محمود عابدي ادب آشناي پارسي و اهلنظر و دقت، گردانيد و در خلال کار نيز تحت تأثير جاذبهي معنوي کتاب قرار گرفت و با استمداد از روح بلند شهيد مؤلف ترجمهاي گويا و روان تقديم خوانندگان گرامي گرديد.
خداوند را بر اين نعمت عظمي سپاس ميگوئيم، و از او استمداد ميطلبيم تا مسؤليتي را که ايران انقلابي امروز، بعهدهي اهل علم و قلم نهاده است در تبليغ رسالت تشيع، نيکو ادا کنيم و بتوانيم ناشر و مبلغ اينگونه آثار اسلامي و تشيع باشيم. از عموم هفکران خواهانيم که ما را در اين مهم ياري نمايند.
واحد تحقيقات اسلامي
بنياد بعثت
[ صفحه 10]
تقديم به
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
تقديم به...
فدک، قصهي فدک نيست.
فريادي در بيکراني تاريخ است،
که در کتاب ميخوانيم،
و هر زميني فدکي و کربلايي است و...
در روز فدک، ياران علي فرياد ميکنند:
«خار در چشم،
استخوان در گلو،
تا حق پيروز شود، لب به درد دوخته، حون ميخوريم»
و اينجا، قصهي فدک: سرگذشت تلخ حق و باطل،
شناخت درد و راه درمان است،
تا نگويند بيجاست.
و بياران علي تقديم ميکنم و به آن روستايي که داستان فدک را برايم گفت،
و از آن همهي آنان که در اين راه ياريم کردند- مخصوصا از دوست فاضلم آقاي
دهقاني و جناب دکتر موسوي به سبب محبت بيدريغش شکر گزارم.
محمود عابدي
[ صفحه 11]
مقدمهي مؤلف
خوانندهي عزيز!
آنچه اکنون در اختيار شماست، حاصل اغتنام فرصتي است که براي من در يکي از دورههاي تعطيلات، در حوزهي مقدس علميهي نجف اشرف بدست آمد. من اين فرصت مغتنم را، به برسي يکي از مسائل عمدهي تاريخ اسلام اختصاص دادم. اين مسألهي تاريخي، مربوط به فدک و نزاعي است که فيمابين حضرت زهرا- عليهاالسلام- و خليفهي اول، پيش آمده است. باري من، با گذشت ايام در اين باره به برداشتهايي ميرسيدم و انديشههايي در ذهن من تبلور مييافت، و آنها را به تدريج به سينهي اوراقي پراکنده ميسپردم، تا روزي که از مطالعهي مدارک و اسناد فدک، و بررسي موقعيّت و شرايط و احوال حاکم بر آن بپرداختم، دريافتم که ميتوانم آن يادداشتها را پايه و مايهي تحقيقي کافي قرار دهم. از اين رو آنها را به مدد ملاحظاتي بياراستم، و به نظر فصولي ترتيب دادم تا در پايان کار، صورت رسالهاي به خود گرفت.
اما بر آن بودم که آن را به منزلهي يادداشتي براي روز نياز نگاهدارم. و بدينگونه سالها بعنوان ياد و کار يک ماهي که حيات فکري من در آن دستخوش پيچ و تاب تحقيق بود، در نزد خود داشتم تا اين که يکي از دوستان پيشنهاد کرد که چاپ آن را به عهده گيرد. من به اين اميد که از بذل همت و کوششهاي صادقانهي وي در کتابخانهي عربي و اسلامي به وسيلهاي قدرداني کرده باشم، خواستهي وي را پذيرفتم.
و بدين ترتيب، کتابي شد که اينک در دسترس شماست.
مؤلف
[ صفحه 13]
|