كتابخانه تخصصي حج >  اخلاق و اسرار حج و زیارت > حج و حرمين شريفين در تفسیر نمونه

مقدّمه     19
پيشگفتار     21

بخش اوّل: زندگاني پرماجراي ابراهيم(عليه السلام)

زندگي پرماجراي ابراهيم(عليه السلام)     25
پيامبر بت شکن     25
زادگاه و طفوليت ابراهيم(عليه السلام)     25
مبارزه با گروههاي مختلف بت پرست     26
مبارزه منطقي با بت پرستان     27
گفتگو با آزر     27
نبوت ابراهيم(عليه السلام)     28
مبارزه عملي با بت پرستان     28
گفتگو با حاکم جبار!     28
هجرت ابراهيم(عليه السلام)     29
آخرين مرحله رسالت ابراهيم(عليه السلام)     30
سرگذشت نوح وابراهيم(عليهما السلام)     33
طرح جالب بت شکني ابراهيم(عليه السلام)     40
نکته ها     47
1 ـ آيا پيامبران هم توريه مي کنند؟     47
2 ـ ابراهيم(عليه السلام) و قلب سليم     49
نقشه هاي مشرکان شکست مي خورد     50
خالق همه چيز او است     54
ابراهيم(عليه السلام) نقشه نابودي بت ها را مي کشد     56
نکته ها     60
1 ـ بت پرستي در اشکال گوناگون     60
2 ـ گفتار بت پرستان و پاسخ ابراهيم(عليه السلام)     61
برهان دندان شکن ابراهيم(عليه السلام)     62
آنجا که آتش گلستان مي شود     69
نکته ها     73
1 ـ سبب سازي و سبب سوزي     73
2 ـ نوجوان قهرمان     73
3 ـ ابراهيم(عليه السلام) و نمرود     74
دلايل توحيد در آسمانها     76
چگونگي استدلال ابراهيم بر توحيد     81
منظور از ظلم در اينجا چيست؟     86
هجرت ابراهيم(عليه السلام) از سرزمين بت پرستان     89
تبعيد يا هجرت؟     90
امامت اوج افتخار ابراهيم(عليه السلام)     93
نکته ها     94
1 ـ منظور از کلمات چيست؟     94
2 ـ امام کيست؟     95
3 ـ فرق نبوت و امامت و رسالت     98
4 ـ امامت يا آخرين سير تکاملي ابراهيم(عليه السلام)     99
5 ـ ظالم کيست؟     99
6 ـ امام از سوي خدا تعيين مي شود     100
7 ـ پاسخ به دو سئوال     101
ابراهيم به تنهايي يک امت بود     102
مقام والاي ابراهيم در قرآن     108
ابراهيم(عليه السلام) بنده مؤمن خدا     111
ابراهيم(عليه السلام) انسان نمونه     114
ابراهيم(عليه السلام) براي همه شما اسوه بود     117
نکته ها     122
1 ـ الگوهاي جاويدان     122
2 ـ خداوند از همگان بي نياز است.     123
3 ـ اصل اساسي «حب في الله و «بغض في الله     124
ابراهيم(عليه السلام) و موهبت هاي الهي     126
فرزندان پيامبر     132
چرا نام اين پيامبران در سه گروه و در سه آيه بيان شده است؟     134
اهميت فرزندان صالح در معرفي شخصيت انسان     135
پاسخ به يک ايراد     135
دعاهاي ابراهيم(عليه السلام)     136
دعاهاي سازنده ابراهيم بت شکن(عليه السلام)     137
نکته ها     140
1 ـ آيا مکه در آن زمان شهر بود؟     140
2 ـ امنيت سرزمين مکه     141
3 ـ چرا ابراهيم(عليه السلام) تقاضاي دوري از بت پرستي مي کند؟     141
4 ـ تابعان ابراهيم(عليه السلام) کيانند؟     142
5 ـ وادي غير ذي ذرع و حرم امن خدا     143
6 ـ تقاضاهاي هفتگانه ابراهيم(عليه السلام)     144
7 ـ آيا ابراهيم(عليه السلام) براي پدرش دعا مي کند؟     145
آيا آزر پدر ابراهيم(عليه السلام) بود؟     146
خواسته هاي ابراهيم(عليه السلام) از پيشگاه پروردگار     151
ابراهيم(عليه السلام) خانه کعبه را بنا مي کند     153
نکته ها     155
1 ـ هدف بعثت پيامبران     155
2 ـ تعليم مقدم است يا تربيت؟     156
3 ـ پيامبري از ميان خود آنها     157
ابراهيم(عليه السلام) در قربانگاه     158
نکته ها     165
1 ـ ذبيح الله کيست؟     165
2 ـ آيا ابراهيم(عليه السلام) مأمور به ذبح فرزند بود؟     168
3 ـ چگونه خواب ابراهيم(عليه السلام) مي توانست حجت باشد؟     169
4 ـ وسوسه هاي شيطان در روح بزرگ ابراهيم(عليه السلام) اثر نگذاشت     169
5 ـ فلسفه تکبيرات در مني     170
6 ـ حج يک عبادت مهم انسان ساز     171

بخش دوّم: احکام و اسرار حج

اهميت حج در ميان وظايف اسلامي     180
محتواي سوره حج     181
فضيلت تلاوت سوره حج     182
مانعان خانه خدا!     183
نکته ها     184
منظور از مسجدالحرام در اين آيه چيست؟     186
الحاد به ظلم چيست؟     187
دعوت عام براي حج     188
اقسام حج     194
قسمتي از احکام مهم حج     194
چرا بعضي حج تمتع را به فراموشي سپرده اند؟     200
بهترين زاد و توشه     201
نکته ها     207
بخش مهم ديگري از مناسک حج     210
نکته     215
تعظيم شعاير الهي نشانه تقواي دل ها است     216
هشت دستور در يک آيه     222
قرباني     225
قرباني براي چيست؟     227
تکليف گوشت هاي قرباني در عصر ما     233
سعي ميان صفا و مروه     234
شأن نزول     234
اعمال جاهلان نبايد مانع کار مثبت گردد     235
نکته ها     236
1 ـ صفا و مروه     236
2 ـ قسمتي از اسرار سعي صفا و مروه     237
3 ـ پاسخ به يک سؤال     240
4 ـ تطوع چيست؟     241
5 ـ شکرگزاري خداوند     241
حج و ياد خدا     242
شأن نزول     243
آخرين سخن درباره حج     248
نکته ها     250
1 ـ ايام معلومات چيست؟     250
2 ـ ذکر خداوند در سرزمين منا     251
3 ـ «استلام حجر     252
4 ـ «برائت از مشرکان در حج     254
پيمان هاي مشرکان الغا مي شود     255
آنها که پيمانشان محترم است     258
حج اکبر کدام است؟     260
مواد چهارگانه اي که در آن روز اعلام شد     260
فلسفه و اسرار عميق حج!     262
1 ـ بعد اخلاقي حج     262
2 ـ بعد سياسي حج     263
3 ـ بعد فرهنگي حج     265
4 ـ بعد اقتصادي حج     266

بخش سوّم: مکّه معظّمه

نخستين خانه مردم    
منظور از بکّه چيست؟     273
توسعه مسجدالحرام     273
امتيازات خانه کعبه     275
1 ـ مبارکا     275
2 ـ هدي للعالمين     275
3 ـ فيه آيات بينات مقام ابراهيم     276
4 ـ و من دخله کان آمنا     276
عمران مسجد در صلاحيت همه کس نيست     278
منظور از عمران چيست؟     280
عمل خالص تنها از ايمان سرچشمه مي گيرد.     281
پاسداران شجاع     281
آيا تنها مسجدالحرام منظور است؟     281
اهميت بناي مساجد     281
مقياس افتخار و فضيلت     282
شأن نزول     283
تفسير     284
تحريف تاريخ     286
نخستين مهاجران اسلام     290
شأن نزول: نخستين مهاجران اسلام     291
کينه توزي يهود و نرمش نصاري     295
حرم امن     298
شأن نزول     298
سوگند به اين شهر مقدس     301
سوره فيل     307
محتوي و فضيلت سوره فيل     307
داستان اصحاب الفيل     308
شأن نزول     308
با ابرهه گو کز پي تعجيل نيايد!     313
نکته ها     316
1 ـ معجزه بي نظير! اين خانه را صاحبي است!     316
2 ـ سخت ترين مجازات با کمترين وسيله!     317
3 ـ اهداف داستان فيل     318
4 ـ يک رويداد مسلم تاريخي     319
سوره قريش     320
محتوي و فضيلت تلاوت سوره قريش     320
پروردگار اين خانه را بايد عبادت کرد     321
معراج     325
سوره اسراء     325
نام هاي اين سوره و محل نزول آن     325
فضيلت اين سوره     326
محتواي اين سوره در يک نگاه کوتاه     326
معراج گاه پيامبر(صلي الله عليه وآله)     328
مساله معراج     331
معراج از نظر قرآن و حديث     331
آيا معراج جسماني بوده يا روحاني؟     334
هدف معراج     335
معراج و علوم روز     336
دومين ديدار!     338
نکته ها     343
1 ـ معراج يک واقعيت مسلم است     343
2 ـ هدف معراج     344
3 ـ معراج و بهشت     344
4 ـ معراج در روايات اسلامي     344
5 ـ گوشه اي از گفتگوهاي خداوند با پيامبرش(صلي الله عليه وآله) در شب معراج     347
قيام از امّ القري     352
وحي و هدف نهايي از آن     353
نامگذاري مکه به ام القري     355
آغاز وحي     358
شأن نزول     358
بخوان به نام پروردگارت     360
نکته ها     363
1 ـ آغاز وحي همراه با آغاز يک حرکت علمي بود     363
2 ـ ذکر خداوند در هر حال     365
3 ـ پيامبر اسلام قبل از نبوت چه آييني داشت؟     366
پاسخ به يک سؤال     367
يک نکته ادبي     368
ابي لهب     369
سوره تبّت     369
محتوي و فضيلت سوره تبت     369
شأن نزول     370
بريده باد دست ابو لهب!     371
نکته ها     376
باز هم نشانه ديگري از اعجاز قرآن     376
پاسخ به يک سؤال     377
هميشه نزديکان بي بصر دورند!     377
ايمان ابوطالب و جنجالي که در اين زمينه به پا کرده اند!     379
پيشگامان در اسلام     383
موقعيت پيشگامان     385
تابعين چه اشخاصي بودند؟     386
نخستين مسلمان چه کسي بود؟     386
آيا همه صحابه افراد صالحي بودند؟     390
فتح مکه بزرگترين پيروزي اسلام     393
محتوي و فضيلت سوره نصر     393

بخش چهارم: مدينه منوره

اولين مسجد در مدينه    
شأن نزول     404
درس بزرگ     408
نفي به تنهايي کافي نيست     409
اذان، شعار بزرگ اسلام     411
اذان از طريق وحي به پيغمبر(صلي الله عليه وآله) رسيد.     413
نماز جمعه     414
شأن نزول     415
بزرگترين اجتماع عبادي سياسي هفته     415
نکته ها     419
1 ـ نخستين نماز جمعه در اسلام     419
2 ـ اهميت نماز جمعه     420
3 ـ فلسفه نماز عبادي ـ سياسي جمعه     421
4 ـ آداب نماز جمعه و محتواي خطبه ها     424
5 ـ شرايط وجوب نماز جمعه     426
مهاجرين و انصار     428
نکته: صحابه در ميزان قرآن و تاريخ     436
تغيير قبله     437
شأن نزول     437
به هر سو رو کنيد، خدا آنجا است!     438
نکته ها     439
1 ـ فلسفه قبله     439
2 ـ تعبير به وجه الله     439
3 ـ صحت نماز در هرجهت     439
اسرار تغيير قبله     440
ماجراي تغيير قبله     440
نکته ها     441
امت وسط     442
نکته ها     444
1 ـ اسرار تغيير قبله     444
2 ـ امت اسلامي يک امت ميانه     446
3 ـ امتي که مي تواند از هر نظر الگو باشد     447
4 ـ تفسير جمله «لنعلم...     448
همه جا رو به سوي کعبه کنيد     449
نکته ها     450
1 ـ نظم آيات     450
2 ـ انتظار دردناک!     451
3 ـ معني شطر     451
4 ـ خطاب همگاني     452
5 ـ آيا تغيير قبله به خاطر خشنودي پيامبر بود؟     452
6 ـ کعبه مرکز يک دايره بزرگ     453
آنها به هيچ قيمت راضي نمي شوند     453
هر امتي قبله اي دارد     455
نکته ها     457
1 ـ آن روز که ياران مهدي(عليه السلام) جمع مي شوند     457
2 ـ تفسير جمله «ولکل وجهة هو موليه     458
تنها از خدا بترس     458
غزوه بدر نخستين درگيري مسلحانه اسلام و کفر     462
درس هاي آموزنده در ميدان بدر     469
آيا فرشتگان جنگيدند؟     472
فرار از جهاد ممنوع!     476
شنوندگان ناشنوا!     484
انفال     489
شان نزول     489
انفال چيست؟     490
پنج صفت ويژه مؤمنان     494
جنگ احد     500
سرچشمه وقوع جنگ     502
گزارش به موقع عباس     502
پيغمبر(صلي الله عليه وآله) با مسلمانان مشورت مي کند     503
مسلمانان براي دفاع آماده مي شوند     504
جنگ شروع شد     505
چه کسي با صداي بلند گفت محمد کشته شد؟!     507
نتايج جنگ احد     508
شأن نزول     509
ميدان پرورش و تربيت     511
سخنان تو خالي     513
بررسي کوتاهي در علل شکست احد     513
فرد پرستي ممنوع     514
شأن نزول     515
مجاهدان پيشين     519
اخطارهاي مکرر     521
پيروزي از طريق ترس دشمن     524
شکست پس از پيروزي     524
وسوسه هاي جاهليت     528
گناه سرچشمه گناه ديگر است     530
بهره برداري منافقان     531
فرمان عفو عمومي     534
دستور به مشورت     536
اهميت مشاوره در اسلام     537
با چه اشخاصي مشورت کنيم؟     539
وظيفه مشاور     539
شوراي عمر     540
مرحله تصميم نهايي     541
نتيجه توکل     542
هرگونه خيانتي ممنوع     543
آنها که در جهاد شرکت نکردند     546
يک روش مؤثر تربيتي     547
بررسي ديگري روي جنگ احد     548
بايد صفوف مشخص شود     549
گفته هاي بي اساس منافقان     552
زندگان جاويد     553
شاهدي بر بقاي روح     556
مرحله خطرناک جنگ     556
غزوه حمراء الاسد     560
تأثير سريع تربيت الهي     563
تسليت به پيامبر(صلي الله عليه وآله)     565
سنگين بارها     567
پاسخ به يک سؤال     569
يک نکته ادبي     569
مسلمانان تصفيه مي شوند     570
پيامبر(صلي الله عليه وآله) را تنها نگذاريد!     573
شأن نزول     574
سرسختي منافقان داخلي     581
پايان توطئه يهود بني نضير در مدينه     586
شأن نزول     587
نکته ها     596
1 ـ لشکرهاي نامرئي خدا!     596
2 - توطئه هاي امروز يهود     597
جنگ احزاب     599
آزمايش بزرگ الهي در ميدان احزاب     599
منافقان و ضعيف الايمان ها در صحنه احزاب     604
نکته ها     623
1 ـ نکات مهمي از جنگ احزاب     623
2 ـ پيامبر(صلي الله عليه وآله)     634
3 ـ بسيار ياد خدا کنيد     635
غزوه بني قريظه يک پيروزي بزرگ ديگر     637
نکته ها     640
1 ـ ريشه اصلي غزوه بني قريظه     640
2 ـ ماجراي غزوه بني قريظه     641
3 ـ پيامدهاي غزوه بني قريظه     642
4 ـ تعبيرات پر معني آيات     643
عمرة القضاء     644
صلح حديبيّه     646
شأن نزول     647
فرمان جنگ با ستمکاران     648
نکته ها     654
1 ـ مسأله جهاد در اسلام     654
2 ـ اهداف جهاد در اسلام     654
3 ـ چرا فرمان جهاد در مدينه نازل شد؟     658
4 ـ ممنوعيت جهاد در ماه هاي حرام     658
آتش بس اجباري     659
فلسفه ماه هاي حرام     662
مفهوم و فلسفه نسيء در جاهليت     662
وحدت کلمه در برابر دشمن     663
چگونه اعمال زشت در نظر زيبا جلوه مي کند؟     664
صلح حديبيّه و فتح خيبر     665
محتواي سوره فتح     665
فضيلت تلاوت سوره فتح     667
فتح المبين!     668
داستان صلح حديبيه     669
پيامدهاي سياسي و اجتماعي و مذهبي صلح حديبيه     672
جنگ حنين     676
انبوه جمعيت به تنهايي کاري نمي کند     677
غزوه عبرت انگيز حنين     679
چه کساني فرار کردند؟     682
ايمان و آرامش     683
مباهله     686
شأن نزول     686
مباهله با مسيحيان نجران     687
دعوت به مباهله يک دليل روشن بر حقانيت پيامبر اسلام(صلي الله عليه وآله)     688
مباهله سند زنده اي براي عظمت اهل بيت     689
پاسخ به يک سؤال     692
نوه هاي دختري، فرزندان ما هستند     694
آيا مباهله يک حکم عمومي است؟     695
غدير خم     697
اعتدال در استفاده از گوشت     700
روز اکمال دين کدام است؟     702
يک سؤال لازم     707
آيه ولايت     709
شأن نزول     709
شهادت احاديث و مفسران و مورخان     712
پاسخ به هشت ايراد مخالفان بر آيه ولايت     713
سوره کوثر     719
محتوي و فضيلت سوره کوثر     719
ما به تو خير فراوان داديم     721
نکته ها     724
1 ـ فاطمه(عليها السلام) و کوثر     724
2 ـ اعجاز اين سوره     725
3 ـ ضمير جمع در باره خدا براي چيست ؟     725
فدک     726
داستان غم انگيز فدک     726


<%----%>