يكي از بهترين اقدامات سازمان حج و زيارت براي رفاه بيشتر زائران، راهاندازي سرويس حمل و نقل درونشهري است تا زائران بتوانند در هر ساعتي كه مايل هستند، به حرم رفته و زيارت نمايند. اين سرويس در تمام مناطقي كه زائران ايراني اسكان پيدا كردهاند، وجود دارد. در هر ايستگاه، كمتر از ۵ دقيقه اتوبوس ميرسد. اما به دليل آغاز عمليات حج و ايجاد محدوديتهاي ترافيكي در شهر، از امروز سرويس حمل و نقل درون شهري در مكه مكرمه براي تمامي كشورها تا پايان روز ۱۴ ذيالحجه تعطيل ميشود.
اين بهترين فرصت براي زائران ايراني است كه در محلهاي اسكان خود به استراحت و تقويت قواي جسماني خود پرداخته تا در انجام اعمال خود به مشكل برنخورند. اما متاسفانه برخي از زائران، عدم دسترسي آسان به مسجدالحرام را بهترين فرصت براي بازارگردي دانسته و تا پاسي از شب در بازارها مشغول خريد هستند.
گرچه خريد سوغات براي چشمانتظاران كار پسنديدهايست، اما صرف وقت فراوان براي اين كار نيز دور از منطق است.
در دو، سه روز آينده شلوغي در مكه مكرمه به اوج خود خواهد رسيد و تمام زائراني كه قصد انجام اعمال حج تمتع را دارند، به مكه خواهند آمد. همين موضوع باعث شده تا اين روزها، مكه مكرمه را در اوج ازدحام و شلوغي ببينيم.
فرمايشي از معصومين با اين مضمون هست كه میفرمايند: هر سال به جا آورندگان حج بسيارند و قبولشدگان اين اعمال، بسيار اندك.
امروز چهارشنبه، ۱۳/۹/۸۷ است و ما ظرفيت پختمان به اوج خود رسيده است. امروز تمامي زائران تحت پوشش ما، در مكه مكرمه به سر ميبرند و بايد براي بيش از ۵۵هزار نفر غذا آماده نماييم. يعني روزانه ۱۱۰هزار پرس غذا براي دو وعدهي ناهار و شام. در اصطلاح گفته ميشود كه از امروز پيك كاري ما آغاز شده و تا ۱۰ روز آينده در همين مقدار توليد باقي خواهد ماند.
آثار خستگي روحي در بين بچهها به هيچ عنوان ديده نميشود و همين موضوع باعث شده است تا بر خستگي جسمي نيز غلبه نمايند و با روزي ۴ يا ۵ ساعت استراحت كردن، همچنان با نشاط و سرزنده در خدمت زائران حرم دوست باشند.
يكشنبه روز عرفه است. بايد به صحراي عرفات رفت. بايد براي آغاز حج از مكه خارج شد. انگار ندايي ميگويد كه: "همهي شما بايد از حريم مكه و كعبه خارج شويد. بايد برويد در صحراي عرفات و مشعرالحرام و مني. آنقدر تدبّر كنيد و اشك بريزيد تا زلال شويد. وقتي زلال شديد و محرم اسرار نگفتهي الهي گشتيد، آن موقع برگرديد تا به شكرانهي اين نزديك شدن به پروردگار، بتوانيد دور خانهاش بچرخيد و طواف كنيد."
گردش كار در آشپزخانه متمركز
* گردش كار در آشپزخانههاي مركزي و پخت متمركز از ظرافتها و پيچيدگيهاي خاصي برخوردار است. سازمان حج و زيارت بر اساس برنامهي غذايي مصوب شده و با توجه به تعداد زائران در وعدههاي غذايي مختلف، اقدام به تهيهي مواد اوليه به ميزان پيشبيني شده، مينمايد و آنها را در اختيار آشپزخانههاي مركزي قرار ميدهد. مواد اوليه با توجه به ظرفيت سردخانهها و انبارهاي موجود در آشپزخانه، به تدريج به ما تحويل داده ميشود.
بعد از تحويل مواد اوليه، با توجه به آمار زائر و درصد غذاي اضافي و رژيمي مصوب، كه همان ميزان پخت آشپزخانه در روز خواهد بود، و جدول برنامهي غذايي، گروه آمادهسازي اقدام به آمادهنمودن مواد اوليه جهت طبخ مينمايد. به عنوان مثال اگر فردا يكشنبه، ناهار سبزيپلو با ماهي داشته باشيم، گروه آمادهسازي با توجه به آمار زائران در روز يكشنبه كه توسط بخش رايانه و آمار در اختيار گروههاي مختلف قرار ميگيرد، از ديروز اقدام به قطعهبندي ماهيهاي موجود در سردخانه براي طبخ ماهي نموده است. يعني ابتدا در چند روز قبلتر، ماهيها از سردخانهي منجمد (۲۰- درجه) خارج شده و به سردخانهي صفر درجه جهت عمل ديفراست فرستاده ميشود. عمل ديفراست، به خارج شدن مواد غذايي منجمد شده از حالت منجمد گويند. بعد از ديفراست مواد اوليه، گروه آمادهسازي اقدام به فرآوري و آمادهنمودن مواد نموده و اصطلاحا اقدام به پستايي يا انباشتهنمودن مواد آمادهي طبخ مينمايد.
ما در بخش رايانه و آمار، با توجه به اين كه احتمال تغيير در آمار غذايي كاروانها توسط مديران و پزشك كاروان وجود دارد، كه معمولا اين تغيير در غذاي رژيمي كاروانها زياد ديده ميشود، نميتوانيم آمار قطعي طبخ را براي چند روز استخراج نموده و در اختيار گروههاي مختلف جهت برنامهريزي قرار دهيم. به همين دليل آمار دقيق زائر براي وعدهي شام را تا ساعت ۱۰ صبح روز جاري و آمار ناهار روز بعد را تا ساعت ۴ عصر تهيه نموده و در اختيار گروههاي مختلف طبخ و توزيع قرار ميدهيم.
بعد از تهيهي غذا و قرار دادن آنها در هيترهاي مخصوص به جهت حفظ زنجيرهي گرمايي غذا، مرحلهي توزيع غذا آغاز ميشود. اين بخش يكي از بخشهاي بسيار مهم و پرمخاطره تلقي ميشود. احتمال دارد به دليل ناشيگري راننده و كارگران خارجي به كار گرفته شده در اين بخش جهت حمل و نقل هيترها، غذاي يك يا چند كاروان سرنگون شده و تمامي زحمات گروههاي پخت از بين برود. ممكن است كه راننده در برخورد با ترافيك، نتواند تصميم درستي براي مسيريابي جديد گرفته و غذاي كاروانها دير به دستشان برسد و الي آخر.
به عنوان مثال امروز بايد ۲۰۰ هيتر براي ۲۰۰ كاروان از ۲۷۵ كاروان تحت پوشش اين آشپزخانه كه زائرانشان وارد مكه شدهاند، توزيع گردد.
در بخش رايانه و آمار، فرمهاي مخصوص هيترچيني براي قرار دادن غذا درون هيتر تهيه ميشود و به همراه ليست مخصوصي در اختيار گروههاي مختلف توزيع قرار ميگيرد.
هر هيتر قبل و بعد از تكميل شدن، توسط چند نفر مورد بازرسي و كنترل قرار ميگيرد و از صحت تعداد و نوع غذاي درخواستي كاروانها اطمينان حاصل ميكنند؛ در انتها مسئول بهداشت آشپزخانه با اندازهگيري دماي هيتر، در صورت مناسب بودن دما، اجازهي پلمپ شدن هيتر و خروج آنرا صادر مينمايد.
كاميونهاي حمل هيتر كه هر كدام ظرفيت ۱۲ هيتر را دارند، بايد به ترتيبي از هيتر پر گردند، كه وقتي در مسير تخليه هيتر، به اولين كاروان رسيدند، هيتر مخصوص آن كاروان در ابتداي صف خروج قرار گرفته باشد.
همكاران ما در گروههاي مختلف توزيع، در روزهاي ابتدايي كار با بررسي مسير و محل استقرار كاروانها، مسيرهاي چندگانهي خود را اعلام نموده و ترتيب كاروانها را در اين مسيرها به بخش رايانه و آمار اطلاع ميدهند.
ما نيز بر اساس اطلاعات دريافتي، اقدام به تهيهي گزارشات متنوع و مناسب براساس اولويتها و ضرورتها، براي كارهاي مختلف مينماييم.
اين بخشي از گردش كار در آشپزخانههاي مركزي بود؛ اميدوارم در روزهاي آتي بتوانم ساير بخشها را هم توضيح دهم.
از ديگر همكاران عزيز و نيز زائران محترم كه وبلاگي چون آقا مهدي عزيز دارند تقاضا مي كنيم آدرس آنرا براي ما ارسال كنند تا به نقل مطالب آنها نيز بپردازيم .